درس الروضة البهیة (فقه ۶) (اللقطة - الدیات)

محدودهٔ این درس از ابتدای جلد چهارم تا پایان آن، از کتاب شرح لمعه (چاپ مجمع‌الفکر) است که مباحث فقه ۶ را دربرمی‌گیرد (صفحات ۱۵۳ تا ۳۶۵ جلد ۴ یعنی جلسه ۶۳ تا ۱۷۵ این درس).

کتابهای ارائه شده در این درس عبارتند از:

«الروضة البهية في شرح اللمعة الدمشقية» اثر شيخ زين‌الدين بن على بن احمد عاملى، معروف به شهيد ثانى (م ۹۶۶ ق) می‌باشد و یکی از بهترين شروح کتاب «اللمعة الدمشقية» تأليف شهيد اول است و يك دوره‌ی نيمه استدلالى از تمام ابواب فقه را در بردارد.

نحوه نگارش كتاب به گونه‌اى است كه هم افراد مبتدى مى‌توانند مباحث فقهى آن را به آسانى بياموزند و هم علماء و فضلاء از آن استفاده نمايند.

عبارات لطيف و ذوقى و سليقه‌ی بى‌نظير در نگارش متن آن، اين كتاب را از بهترين شروح مزجى فقهى قرار داده، به گونه‌اى كه تميّز بين متن و شرح مشكل است.

از زمان نگارش اين كتاب، فقها و بزرگان به آن توجه داشته و در كتاب‌هایش به آن استناد نموده‌اند و در حدود یکصد شرح و حاشیه بر آن نگاشته شده است.

اين كتاب در كنار «روض الجنان في شرح إرشاد الأذهان» و «مسالك الأفهام» از آثار جاويدان شهيد ثانى است كه صدها سال است در حوزه‌هاى علمیه شيعه محور تعليم و تعلم قرار گرفته است و هنوز هم از مهم‌ترين كتاب‌هاى درسى حوزه‌هاى علميه مى‌باشد که در پایه‌های چهارم، پنجم و ششم حوزه خوانده می‌شود و از آنجا که از بین کتابهای که در حال حاضر درحوزه تدریس می‌شود، تنها کتابی است که مشتمل بر تمام ابواب فقهی است و برخی از ابواب فقهی تنها در این کتاب درس گرفته می‌شود اهمیت دو چندانی پیدا می‌کند.

وضعیت نشر

چاپی که مورد استفاده قرار گرفته است تحقیق مجمع الفکر الاسلامی است که در ۵ جلد تهیه شده است که چهار جلد آن به متن کتاب اختصاص دارد و جلد پنجم فهرست‌های متنوع کتاب است.

میانگین تدریس : ۳ صفحه در ساعت
تعداد جلسات: ۲۴۰
زمان جلسات:۱۸۲ ساعت و ۱۱ دقیقه
۱ کتاب اللقطه ۱: لقیط ۱
جلد ۴ صفحه ۹ - ۱۱ ۰۰:۴۶:۰۱

کتاب اللقطة > تعریف لقطة > تعریف لغوی > وجوه مختلف / لقیط > تعریف لغوی و اصطلاحی > بررسی قیود تعریف > بحث مملوک بودن لقیط > قابلیت تملک داشتن یا نداشتن > بررسی دو قول

۲ کتاب اللقطة ۲ : لقیط ۲
جلد ۴ صفحه ۱۱ - ۱۲ ۰۰:۳۸:۳۴

کتاب اللقطة > لقیط > تعریف اصطلاحی > بررسی قیود تعریف > بحث لقیط مملوک / شرائط ملتقط > بلوغ / عقل / آیا رشید بودن شرط است یا نه؟ > دو نظر شهید اول > نظر شهید ثانی

۳ کتاب اللقطة ۳: لقیط ۳
جلد ۴ صفحه ۱۲ - ۱۴ ۰۰:۳۸:۳۰

کتاب اللقطة > لقیط > شرائط ملتقط > حرّیّت > اذن مولا به عبد در التقاط > حکم در انواع عبد > حکم عبد مبعّض / شرائط ملتقط > اسلام / شرائط ملتقط > عدالت > شرطی اختلافی > نظر شهید ثانی > ادله شرط نبودن عدالت

۴ کتاب اللقطة ۴: لقیط ۴
جلد ۴ صفحه ۱۴ - ۱۵ ۰۰:۴۷:۳۶

کتاب اللقطة > لقیط > شرائط ملتقط > شرط ششم: حضر > دو قول در مسئله > نظر شهید ثانی > نظر شهید اول در دو شرط آخر / حضانت به معروف / کتاب اللقطة > لقیط > نفقه لقیط > بیان حالات مختلف > اشهاد بر پرداخت نفقه

۵ کتاب اللقطة ۵: لقیط ۵
جلد ۴ صفحه ۱۵ - ۱۶ ۰۰:۴۴:۳۰

کتاب اللقطة > لقیط > ارث نبردن ملتقط / بیان حکم التقاط > سه نظر در مساله > نظر شهید ثانی / اموال لقیط > چگونگی محاسبه / بیان نکاتی توسط استاد در مورد تبلیغ

۶ کتاب اللقطة ۶: لقیط ۶
جلد ۴ صفحه ۱۶ - ۱۷ ۰۰:۴۷:۳۴

کتاب اللقطة > لقیط > اشهاد بر التقاط / حکم به اسلام و کفر لقیط / عاقله لقیط / اختلافات در التقاط > اختلاف ملتقط و لقیط / تنازع دو ملتقط با یکدیگر

۷ کتاب اللقطة ۷: لقیط ۷
جلد ۴ صفحه ۱۷ - ۱۹ ۰۰:۴۴:۴۹

کتاب اللقطة > فصل اول: لقیط > منازعات در لقیط > ادعای دو نفر نسبت به بنوت لقیط > قاعده قرعة > برتری مسلمان نسبت به کافر و حر به عبد / ادعای لقیط نسبت به بنوت / کتاب اللقطة > فصل دوم: لقطه حیوان (ضالّة) > حکم اخذ ضالّة > بررسی روایات > مواردی که اخذ ضاله حرام است > مورد اول: حیوان سالم در کلئ و ماء

۸ کتاب اللقطة ۸: ضالة ۱
جلد ۴ صفحه ۱۹ - ۲۱ ۰۰:۴۵:۳۴

کتاب اللقطة > لقطة حیوان (ضالّة) > حیوانی که اخذ آن حرام است > مورد اول: حیوان ممتنع در کلاء و ماء > ادامه بحث: اخذ به نیت تملک > دو قول در مسئله > بحث هزینه های آخذ / حکم حیوان رها شده در بیابان > حکم گوسفند رها شده در بیابان که خوف تلف او می رود > ضمان یا عدم ضمان در این مورد > بیان وجه برای هر طرف

۹ کتاب اللقطة ۹: ضالة ۲
جلد ۴ صفحه ۲۱ - ۲۳ ۰۰:۴۲:۵۱

کتاب اللقطة > لقطة حیوان (ضالّة) > حکم گوسفند در بیابان > بیان سه راه بعد از اخذ > تعدی حکم از گوسفند به هر حیوان غیر ممتنع / حکم گوسفند در عمران > عدم جواز تملک > حکم سایر حیوانات در عمران

۱۰ کتاب اللقطة ۱۰: ضالة ۳
جلد ۴ صفحه ۲۳ - ۲۵ ۰۰:۴۵:۵۲

کتاب اللقطة > لقطة حیوان (ضالّة) > شروط آخذ ضالّة / نفقه ضالّة > دو قول در مساله > نظر شهید ثانی / حکم انتفاع از ضالّة / دو مبنا در مساله / ضامن بودن یا نبودن در صورت تلف ضالّة / فصل سوم: لقطة مال > لقطه حرم و غیر حرم > حکم لقطة حرم > قول به عدم جواز اخذ مطلقا > ادله > نقد ادلّة

۱۱ کتاب اللقطة ۱۱: لقطة مال ۱
جلد ۴ صفحه ۲۶ - ۲۷ ۰۰:۴۲:۴۹

کتاب اللقطة > لقطة مال > لقطة حرم > نظر شهید اول: حرمت > اگر با وجود حرمت اخذ شد حکم چیست؟ > اشکال شهید ثانی / حکم اخذ به نیت تملک؟ > بررسی روایت ابی حمزة > اشکال سندی روایت / ضمان یا عدم ضمان آخذ لقطة حرم > دو قول در مساله > نظر شهید ثانی / حکم اخذ لقطة به نیت انشاد و تعریف

۱۲ کتاب اللقطة ۱۲: لقطه مال ۲
جلد ۴ صفحه ۲۷ - ۲۹ ۰۰:۴۲:۰۹

کتاب اللقطة > لقطة مال > لقطة غیر حرم > حکم لقطة کمتر از یک درهم و بیشتر از آن > تعریف حول > ویژگی های معتبر در تعریف حول > پاسخ به دو سؤال /حکم بعد از تعریف حول > سه گزینه > پاسخ به دو سرال در رابطه با ضمان

۱۳ کتاب اللقطة ۱۳: لقطة مال ۳
جلد ۴ صفحه ۲۹ - ۳۰ ۰۰:۴۴:۵۶

کتاب اللقطة > لقطة مال > بحث در ضمان ملتقط > ضمان چه وقتی بر گردن ملتقط می آید؟ > وقت ظهور مالک یا وقت مطالبه مالک؟ > اشکال دور و پاسخ آن > نگه داری موادی که یکسال دوام ندارند / التقاط مکروه > بیان دو روایت > بیان موارد

۱۴ کتاب اللقطة ۱۴: لقطة مال ۴
جلد ۴ صفحه ۳۰ - ۳۲ ۰۰:۴۴:۴۹

کتاب اللقطة > لقطة مال > کراهت التقاط در برخی موارد > کراهت التقاط مطلقا > کراهت در التقاط فاسق و معسر / استحباب شاهد گرفتن برای التقاط > ادلة استحباب

۱۵ کتاب اللقطة ۱۵: لقطة مال ۵
جلد ۴ صفحه ۳۲ - ۳۴ ۰۰:۴۷:۵۸

کتاب اللقطة > لقطة مال > ویژگی های ملتقط مال / تعریف حول > بررسی عبارت «ولو متفرقا» > 2 بیان در مساله > اشکال شهید ثانی به بیان دوم / قول شیخ طوسی در مورد تعریف حول > اشکالات قول ایشان > بیان یک نکته

۱۶ کتاب اللقطة ۱۶: لقطة مال ۶
جلد ۴ صفحه ۳۴ - ۳۵ ۰۰:۴۷:۰۲

کتاب اللقطة > لقطة مال > التقاط عبد > چگونگی ضمان عبد > حکم مولا نسبت به عبد ملتقط > دو قول در مسئله > نظر شهید ثانی / عقیده مصنف > اشکال شهید ثانی به مصنف / تملک عبد نسبت به لقطة > حکم مولا نسبت به ملک عبد / حکم مدعی لقطة > بینه و شاهد قسم > حکم بیان اوصاف خفیه

۱۷ کتاب اللقطة ۱۷: لقطة مال ۷
جلد ۴ صفحه ۳۵ - ۳۶ ۰۰:۴۳:۱۲

کتاب اللقطة > لقطة مال > مدعی لقطة و وظیفه ملتقط > چه ادعایی قبول است؟ > ادعای با بینه فقط قبول است و یا ادعای با توصیف هم قبول است؟ > دو قول در مساله > قول مختار شهید ثانی / پیدا شدن مدعی دوم بعد از دادن لقطة به مدعی اول> ضمان ملتقط > اقامه بینه توسط دو مدعی > تعارض دو بینه / لقطة هایی که نیاز به تعریف ندارند

۱۸ کتاب اللقطة ۱۸: لقطة مال ۸
جلد ۴ صفحه ۳۶ - ۳۸ ۰۰:۴۴:۵۸

کتاب اللقطة > لقطة مال > اموالی که التقاط آن ها بدون تعریف جایز است > بیان سه مورد > بیان دو قول در مدفون در زمینی که مالک ندارد > حکم مساله در «دارالحرب» / مال پیدا شده در ملک دیگری > دو حالت در مساله / ماله پیدا شده در شکم دابّة > اختصاص حکم به حیوانات پرورشی

۱۹ کتاب اللقطة ۱۹: لقطة مال ۹
جلد ۴ صفحه ۳۸ - ۴۰ ۰۰:۴۵:۲۹

کتاب اللقطة > لقطة مال > حکم مال پیدا شده در بدن حیوان > حکم مال پیدا شده در بدن ماهی صید شده از دریا / حکم مال پیدا شده در بدن ماهی پرورشی / حکم مال پیدا شده در بدن حیوان غیر اهلی / حکم مال پیدا شده مشکوک، در صندوق یا خانه > بیان دو حالت در مسئله > بیان سه مطلب

۲۰ کتاب اللقطة ۲۰: لقطة مال ۱۰
جلد ۴ صفحه ۴۰ - ۴۴ ۰۰:۴۵:۴۷

کتاب اللقطة > لقطة مال > کیفیت تملک مال بعد از تعریف حول > سه قول در مسئله > نظر شهید ثانی / کتاب احیاء موات > مقدمه > معنای زمین موات > احکام موات > بیان حکم در زمان غیبت امام